بسم الله الرحمن الرحیم

 مرحوم سیدمحمدتقی موسوی اصفهانی متوفی 1348 هـ.ق در کتاب شریف "مکیال المکارم" به هشتاد مورد از وظایف منتظران اشاره فرموده اند. که ما بطور اختصار به برخی از آنهااشاره می کنیم. 

1- شناخت صفات ، آداب و ویژگیهای امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

2- رعایت ادب نسبت به یاد آن بزرگوار

3- محبت و دوست داشتن امام عصر [ سعی در تحصیل محبّت امام زمان داشته باشیم ]

4- انتظار فرج و ظهور آن حضرت [ قال رسول الله صلی الله علیه و آله : افضل العبادة انتظار الفرج ]

5- محبوب نمودن ایشان در میان مردم

6- اظهار اشتیاق به دیدار آن بزرگوار

مرحوم سیدعبدالکریم کفاش، هفته ای یک مرتبه به محضر آن حضرت مشرف می شد. او در جوار حضرت عبدالعظیم حسنی می زیست. در یکی از تشرفاتش، حضرت از او می پرسند: سیدعبدالکریم! اگر ما را نبینی چه خواهد شد؟ پاسخ می دهد: آقا حتماً می میرم. حضرت در پاسخ فرمودند: «اگر چنین نبودی ما را نمی دیدی» (مشعل هدایت ج 2 ص 129 ـ مبحث امکان تشرف ـ از استاد حاج شیخ حسین گنجی)


7- ذکر مناقب و فضائل آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

8- اندوهگین بودن مومن از فراق آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

9- قیام [ بلند شدن ] هنگام یادشدن نام یا القاب آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

10- دعا برای فرج آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

11- مداومت کردن بر خواندن دعا برای آن حضرت و  معرفت خود نسبت به ایشان

امام صادق(علیه السلام) دعایی به "زراره" تعلیم کرده و می فرمایند : «... اگر زمان غیبت را درک کردی چنین دعا کن: اللهم عرفنی نفسک فإنک إن لم تعرفنی نفسک لم أعرف نبیک. اللهم عرفنی رسولک فإنک إن لم تعرفنی رسولک لم أعرف حجتک. اللهم عرفنی حجتک فإنک إن لم تعرفنی حجتک ضللت عن دینی» (منتخب الاثر ـ آیت الله صافی گلپایگانی حدیث 1 ص 501 ـ به نقل از غیبت نعمانی، کافی، کمال الدین)

12 و 13 و 14 – گریستن و گریانیدن و تباکی (خود را به گریه زدن)

15- حضور یافتن در مجالس و مناقب آن حضرت

16- تشکیل مجالس ذکر مناقب و فضائل آن حضرت

17 - هدیه کردن ثواب قرائت قرآن به آن حضرت

 18 - سرودن و خواندن شعر در ذکر مناقب و فضائل آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

19- تداوم در خواست معرفت امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف از خدای عزوجل

20 – استغاثه و توسل و طلب شفاعت به وسیله آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

مرحوم عاملی در روایتی نقل می کنند ،که هنگامی که حضرت زهرا سلام الله علیها بین دیوار و در مجروح شدند، به دنبال علی علیه السلام ... بودند، و ناله "یا ابن الحسن" سرمی دادند، و به وجود مقدس امام عصر حضرت حجه بن الحسن عجل الله تعالی فرجه الشریف استغاثه جستند .

21- شناختن علامتهای ظهور آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف {با اعتقاد به اینکه امکان بداء نیز در آن می باشد.}

22- تسلیم بودن و عجله نکردن در امر فرج آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

23- صدقه دادن به نیابت از آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

24- صدقه دادن به قصد سلامتی آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

25 - د ا د خواهی و توجه نمودن و عرضه کردن حاجت بر آن حضرتعجل الله تعالی فرجه الشریف

 26 - حج رفتن به نیابت از امام زمان علیه السلام  و فرستادن نایب تا از طرف امام حج بجا آورد.

27 – عدم شک و تردید نسبت به وجود امام زمان (عج) بخاطر طولانی شدن غیبت و تشکیک دشمنان

28 - طواف بیت الله الحرام به نیابت ازآن حضرت و فرستادن نایب تا از طرف آن حضرت طواف نماید.

29- زیارت مشاهد رسول خدا و ائمه معصومین به نیابت از امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

30 - مستحب است برای زیارت قبور ائمه نایب اعزام کند تا به نیابت از آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف زیارت کند.

31 - الگو قرار دادن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف در تمام لحظات زندگی

32- صله دادن به شیعیان به وسیله مال

33- اهتمام ورزیدن به یاری آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف [منظور یاری کردن دین خدا و پیروی از دستورات پیامبر و ائمه اطهار]

34- تصمیم قلبی بر یاری کردن آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف در زمان حضور و ظهورش

35- تجدید بیعت با آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف بعد از هر نماز واجب و هر روز و هر جمعه [ مانند خواندن دعای عهد و یا و در روایتی از امام صادق علیه السلام نقل شده که «هر کس بعد از نماز صبح و بعد از نماز ظهر بگوید: "اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم"، نمی میرد مگر آنکه حضرت را ببیند و بشناسد.»(بحارالانوار، ج 86، ص 77، باب 39)

36- صله دادن به وسیله مال به آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف[ مومن بخشی از دارائی خود را در راه امام زمان مصرف کند.]

37- خوشحال کردن مومنین [ این کار باعث خرسندی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف می باشد.]

38- طلب خیر برای آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

39- زیارت و سلام کردن بر امام زمان  عجل الله تعالی فرجه الشریف در هر زمان و مکان

40- دعوت کردن مردم به آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

41- رعایت حقوق آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف و مواظبت بر ادای آنها

42- خشوع و نرمش دل هنگام یاد آن حضرت و شرکت در مجالس دوستان آن حضرت [علمای وارسته]

43- تقیه کردن از اشرار و مخفی ساختن راز از بیگانکان [ اغیار ]

44- صبر کردن بر اذیت و تکذیب و سایر محنتها

45- درخواست صبر از خدای تعالی

46- سفارش یکدیکر به صبر در زمان غیبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

47- پرهیز و دوری کردن از مجالس اهل ضلالت و مجالسی که یاد امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف را به مسخره می گیرند.

48- ناشناس ماندن و پرهیز از شهرت

49- اهتمام در ادای حقوق برادران دینی

50- تهذیب نفس و پاکسازی درون از صفات پلید و زیور دادن آن به وسیله اخلاق پسندیده و اجتناب از محارم

کسی که منتظر واقعی است، باید از آنچه که امام زمانش کراهت و تنفر دارد، اجتناب نموده و هر عملی که در تقرب او موثر است ،را به خاطر رضای محبوب و ارتباط روحی با او انجام دهد.

مرحوم شیخ طوسی متوفی 460 هـ ق در "تجرید الاعتقاد" مینویسد: «وجوده لطف و عدمه منا.» یعنی وجود حضرت لطف و عنایت بر ماست و غیبت ایشانبه خاطر اعمال و رفتار بد ماست .

"گفتم که روی خوبت از من چرا نهان است

گفتا تو خود حجابی ورنه رخم عیان است"

"گفتم که از که پرسم جانا نشان کویت

گفتا نشان چه پرسی آن کوی، بی نشان است"

علی علیه السلام فرمودند: «زمین خالی از حجت خدا نیست، لکن خداوند متعال، خلقش را از اینکه حجت را بشناسند ،نابینا و محروم می نماید و این به خاطر ظلمی است که بر خودشان روا داشتند.»(بحارالانوار، ج51، ص113)

51- عالم باید علمش را آشکار سازد .

52- اتفاق و اجتماع بر نصرت آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

53- متفق شدن بر توبه واقعی و بازگرداندن حقوق به صاحبان آنها

54- خود را در محضر امام زمان ببیند و اعتقاد داشته باشد که امام زمان بر اعمال او آگاه است.

55- د عا در درگاه الهی برای جلوگیری از فراموشی آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

56- خاشع بودن بدن در هنگام یاد آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

57- مقدم داشتن خواسته آن حضرت بر خواسته خود

58- احترام کردن نزدیکان و منسوبین به آن حضرت مانند سادات علوی و علمای دینی

59- بزرگداشت اماکنی که بر قدوم آن حضرت زینت یافته اند ،مانند مسجد کوفه، سهله ومسجد جمکران.

60- تبری از ستمگران و اهل باطل

61- وقت ظهور را تعیین نکردن و تکذیب کسانی که وقت ظهور را تعیین می کنند.

62- تکذیب کردن مدعیان نیابت خاصه در زمان غیبت کبری آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

63- در خواست کردن از خدا ی عز و جل دیدار آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف را درحال عافیت و ایمان

64- پیروی کردن از آن جناب و الگو قرار دادن او در اخلاق و اعمال

65- حفظ زبان از غیر یاد خدای تبارک و تعالی

66- جلب رضایت حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

67 - پیوسته به یاد آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف بودن و به آدابش عمل کردن

68- سعی در خدمت کردن به آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف از راه درست و صحیحی که ممکن است.

69-بجا آوردن نماز آن حضرت [رجوع شود به مفاتیح الجنان ]

70- گریه کردن در مصیبت مولایمان امام حسین علیه السلام و زیارت قبر ایشان

71- بسیار لعنت کردن بنی امیه و لعن کردن غاصبین خلافت،خصوصا قاتلین حضرت زهرا علیها السلام

73 - تکذیب کردن مدعیان نیابت خاصه از آن حضرت در زمان غیبت کبری

74– دوست داشتن دوستان خداوند متعال و رسول خدا (ص) و اهل بیت علیهم السلام

75-  زیارت مرقد مطهر امام حسین (ع)

76 - مهیا کردن سلاح و اسب در انتظار ظهور آن حضرت منظور آماده بودن برای جهاد

77- دیدار با مومنین صالح و سلام کردن بر آنان به قصد نایل شدن به فضیلت آن حضرت

78- دورود و صلوات فرستادن بر آن حضرت [ اللهم صل علی مولانا و سیدنا صاحب الزمان]

79- هدیه کردن ثواب نماز مستحبی خویش به آن حضرت عجل الله تعالی فرجه الشریف

80- بجا آوردن نماز مخصوص به عنوان هدیه به آن حضرت یا به یکی از امامان علیهم السلام

منابع :

١- مشعل هدایت ج 2 ص 129 ـ مبحث امکان تشرف ـ از استاد حاج شیخ حسین گنجی

2- منتخب الاثر ـ آیت الله صافی گلپایگانی حدیث 1 ص 501 ـ به نقل از غیبت نعمانی، کافی، کمال الدین

3- بحارالانوار ، ج 86، ص 77، باب 39

4- بحارالانوار ، ج51، ص113

5- مکیال المکارم - ج 1 ص 512

6- مجلسی / ج 3 ص 382